Деҳқон ва деҳқончилик ҳақида мақоллар

Деҳқон ва деҳқончилик ҳақида мақоллар

Арпа ётса, омбор сол.

Арпага — ўрим,
Буғдойга — кўрим.

Бедов бойловда семирар,
Қўй-қўзи — яйловда.

Бир йил тариқ эксанг, бир йил шудгор қил.

Бир йил тут эккан киши
Қирқ йил гавҳар терар.

Боғбон боғини тузар,
Деҳқон даласин сузар.

Боғбон бўлсанг, сархар қил,
Деҳқон бўлсанг, шудгор қил.

Боғни қишда кўл қил,
Ёзда чўл қил.

Буғдой оламан десанг, қовун полга эк,
Пахта оламан десанг — жўхори полга.

Буғдой эксанг, кузда эк,
Яхши ҳайдаб, бўзга эк.

Бўлса агар оқлигинг,
Билинмайди йўқлигинг.

Деҳқон бўлсанг, рошида бўл,
Чўпон бўлсанг — қошида.

Деҳқон бўлсанг, шудгор қил,
Мулла бўлсанг, такрор қил.

Деҳқон бўлсанг, қошида бўл,
Сипоҳ бўлсанг — бошида.

Деҳқон деҳқондан қолса, бир йилда етар,
Чўпон чўпондан қолса, қирқ йилда етар.

Деҳқон — ер султони,
Чўпон — яйлов султони.

Деҳқон ёққанда тинар,
Чўпон — ўлганда.

Деҳқон ишлаб дон сочар
Элга ризқ йўлин очар.

Деҳқон одам дон сочар,
Эл-юртига нон сочар.

Деҳқон экканини ейди,
Чўпон — боққанини.

Деҳқон қорда тинар,
Чўпон — гўрда.

Деҳқоннинг ризқи ер билан кучига боғлиқ.

Деҳқоннинг уйи куйса-куйсин,
Ҳўкизи ўлмасин.

Деҳқоннинг ўзи касал бўлса ҳам,
Ҳўкизи касал бўлмасин.

Деҳқоннинг хазинаси — ер,
Калити — тер.

Деҳқончилик — чилик-чилик,
Бўлмаса — қуруқчилик.

Ёмон деҳқон — ер қўрир,
Ёмон хотин — эр.

Жавдар жойига тушса, буғдой бўлар,
Буғдой жойига тушмаса, жавдар бўлар.

Жўхори чангда битар,
Тариқ — балчиқда.

Жўхори эксанг, тагига кўза боцин.

Кариз суви — жон суви.

Катта хирмон қизил бўлса, чори чиқмас.

Косиб тикканини мақтар,
Деҳқон экканини мақтар.

Косибнинг қўлидан деҳқоннинг оёғи ҳалол.

Куркурак кўрмай, ток очма.

Овчининг зўри шер отар,
Деҳқоннинг зўри ер очар.

Омоч сени тўйдиргай,
Омборингни тўлдиргай.

Омоч чиқди — кўмоч келди.

Пахтага соя ҳам керак эмас,
Ҳамсоя ҳам.

Пахтадан эчки ўтсин,
Жўхоридан — туя.

Пилла — тилла.

Пишган қовун палакда ётмас.

Роса эккан соз олур,
Ола эккан оз олур.

Сада соя берар,
Тол — хода.

Сада эксанг, сояси бор,
Макка эксанг — пояси.

Сара уруғ — ҳосили бўлуғ.

Сен ерни ер қилсанг,
Ер сени шер қилар.

Тани — тупроқдан, ҳосили — кетмондан.

Тарвуз — даво, қовун — сабо.

Теракнинг сояси тагига тушмас.

Токни қирқмасанг,
Қашқарга етар.

Тол эксанг, тагини ҳўл қил,
Узум эксанг, тагини чўл қил.

Томири очиқ дарахтга ҳамма шамол хавфли.

Тошсиз тоғ бўлмас,
Кўчациз боғ бўлмас.

Тўқсонга борсанг ҳам, ток эк,
Юзга етгунча, узумини ейсан.

Уйқу касал чақирар.

Уруғ сепмай, экин ўрмас.

Уруғ эксанг, намга эк,
Намга экмасанг, томга эк.

Уч ойлик кўкча — бойлик.

Хотин чиройи — эрдан,
Ҳосил чиройи — ердан.

Чумчуқдан қўрққан тариқ экмас.

Шафтолидан боғ қилма,
Эчкидан мол қилма.

Шўрали ерда экин битмас.

Эга қўли эм бўлар,
Сийпаласа, ем бўлар.

Экин эккан текин ер.

Экин экмоқ осон,
Сув келтирмоқ қийин.

Эккан ўрар, қилган топар.

Эксанг терак, элга керак.

Эл ҳаёти ер билан,
Ер ҳаёти сув билан.

Элда юрган эл танир,
Чоида юрган ер танир.

Эрта эккан бутун олар,
Кечга қолган — ўтин.

Эрта эккан хирмон қилур,
Кеч эккан армон қилур.

Янтоқдан ёғ чиқмас,
Жангалдан — боғ.

Ўрмонга шер ярашар,
Деҳқонга ер ярашар.

Қавсда эккунча, қовурмоч қил.

Қалпоғингни қайтоқи қилгунча,
Қўйларингни бўрдоқи қил.

Қаровсиз боғ бўлмас,
Қорсиз — тоғ.

Қирқ кун ёққан ёғиндан,
Елиб ўтган сув яхши.

Қовун эккан қовоқ олмас.

Қор ернинг — кўрпаси,
Ёмғир — ернинг шўрваси.

Қуруқ ёғоч ёнар, сўнар,
Ҳўл ёғочдан ҳосил унар.

Қўзининг сараси узоқдан билинар.

Ҳосилинг кам бўлса,
ҳаводан кўрма.

Ҳосилнинг отаси — сув,
Онаси — ер.

Если вам понравилась статья, поделитесь ею с друзьями в социальных сетях.
Sirlar.uz