Иш ва меҳнат ҳақида мақоллар

Иш ва меҳнат ҳақида мақоллар

Айб йилда эмас, меҳнатда.

Аравани от тортар,
Кўланкасин — ит.

Ари заҳрин чекмаган
Бол қадрини билмас.

Ариқ қазимасанг, отизга сув чиқмас.

Аҳди борнинг бахти бор.

Аҳд қилган бахт топар.

Бахтингга ишонма, бармоғингга ишон.

Бекор ўтиргунча, бекор ишла.

Бекордан худо безор.

Берсанг — оласан, эксанг — ўрасан.

Беташвиш бош қайда,
Меҳнациз ош қайда.

Бир қўллаб эксанг,
Икки қўллаб ўрасан.

Бирни биров беради,
Кўпни — меҳнат.

Биров учун биров қозон осмас.

Бировнинг бергани — кўргулик,
Меҳнатнинг бергани — тўйгулик.

Бозорингни ўзинг қил,
Тегирмонингни ўзинг торт.

Бор-бор, ишда бор,
Ишламаган нонга зор.

Боқсанг — боғ, боқмасанг — тоғ.

Боғ жамоли — боғбондан.

Боғ кимники — боғбонники.

Боғбонга тоғ ярашмас,
Биёбонга — боғ.

Боғни боқсанг — боғ бўлур,
Ботмон даҳсар ёғ бўлур.

Боқимсиз боғ тоғ бўлур,
Юрак-бағринг доғ бўлур.

Бўлса ҳамки қўриқ ер,
Ҳосил берар, тўксанг тер.

Гап билан ош пишмас.

Гап билан шошма, иш билан шош.

Гап билан ўроқ ўриш осон.

Гап билгунча, иш бил.

Гап — бошқа, иш — бошқа.

Гапга — чечан, ишга — мечан.

Гапни оз сўзла,
Ишни кўп кўзла.

Дарахт япроғи билан кўркам,
Одам — меҳнати билан.

Дарахт — ҳаводан, одам — меҳнатдан.

Дарё сувини баҳор тоширар,
Одам қадрини меҳнат оширар.

Дўкон тўқисанг, бўз бўлар,
Чарх йигирсанг, ип бўлар.

Дўланани кўрганда тоғ эсингдан чиқмасин.

Ер бойликнинг онаси бўлса,
Отаси — меҳнат.

Ер — она, сув — ота,
Меҳнат — бойлик.

Ер очганнинг бахти очилар.

Ер — хазина, меҳнат — калити.

Ер эгаси бўлма, меҳнат эгаси бўл.

Ер қазимасанг, олтин чиқмас,
Қармоқ солмасанг — балиқ.

Ёмғир билан ер кўкарар,
Меҳнат билан — эл.

Жон койитмай, иш битмас.

Жон куйдирмасанг, жонона қайда,
Тоққа чиқмасанг, дўлона қайда.

Завқсиз иш — шавқсиз иш.

Из қувган излаганини топар.

Излаганга толе ёр.

Излаган олим бўлар,
Ўйлаган — фозил.

Интилган элга ёқар.

Ит итга буюрар,
Ит — қуйруғига.

Ит юрса, сўнгак топар.

Иш билан вақт тез ўтар.

Иш билан қишнинг мушкули битар.

Иш билганники,
Қилич тутганники.

Иш битар бўлса, ҳайбаракаллачи кўпаяр.

Иш бор ерда ош бор.

Иш бор ерда хато бор.

Иш бошлаганда — эрмак,
Битмай қолса — эмгак.

Иш буюрдим олти тозга,
Олти тоз қўйди ёзга.

Иш дўстинг — жон дўстинг.

Иш — инсоннинг гавҳари.

Иш ишни топар,
Кўр — кўрни.

Иш, ишнинг кетига туш.

Иш иштаҳа очар,
Дангаса ишдан қочар.

Иш кучини елга берма, ерга бер,
Жамғармани селга берма, элга бер.

Иш ошга тортар,
Ялқовлик — бошга.

Иш сени енгмасин,
Сен ишни енг.

Иш устасидан қўрқар.

Иш қилганга қоп-қоп,
Қилмаганга бўш қоп.

Иш қила олмаган иш танлар.

Иш қолса — меҳнат,
Ош қолса — давлат.

Иш қуролинг соз бўлса,
Машаққатинг оз бўлар.

Иш ғайратлидан қўрқар.

Ишга — қўним, ҳосилга — унум.

Ишдан қўрқмаган — қишдан қўрқмас.

Ишлаган ерни яшнатар,
Ишламаган — қақшатар.

Ишлаган ош тишлар,
Ишламаган тош тишлар.

Ишлаган тишлар,
Ишламаган кишнар.

Ишлаган хор бўлмас.

Ишлаганнинг иши битар,
Кишнаганнинг куни ўтар.

Ишлик кеҳб, иш орттирар,
Ишсиз кеҳб, иш қолдирар.

Ишликнинг пешонаси терлар,
Ишсизнинг — бўйни.

Ишни истаганга эмас, билганга топшир.

Ишнинг зўрини мард қилар.

Ишнинг кўзини бил,
Эрнинг — тилини.

Ишнинг ўзини билгунча, кўзини бил.

Ишсеварни эл севар.

Иқболни меҳнат очар.

Йигит деган эр бўлар,
Меҳнат кўрса, шер бўлар.

Йигит ҳусни — меҳнатда.

Йигитнинг бахтини меҳнат очар.

Йиғлаб-йиғлаб ёп қазисанг,
Кулиб-кулиб суғорасан.

Йиғлаб-йиғлаб марза олсанг,
Ўйнаб-ўйнаб суғорасан.

Йўл юрган хазинага йўлиқар.

Йўртган — ўзар, ётган — тўзар.

Йўрға отнинг йўли бўлар,
Жўртоқининг шўри бўлар.

Кези келса, кетмон чоп.

Кетган келтирар,
Ўтирган нарх сўрар.

Кетмон чопдим — нон тишладим.

Кетмон чопмоқ — олмоқ-солмоқ,
Қўш ҳайдамоқ — бормоқ-келмоқ,
Ўроқ ўрмоқ — ўйнамоқ,
Ҳай-ҳай ишнинг оғири,
Хамир қилмоқ, нон ёпмоқ.

Кийгиз кимники — билак шуники.

Киндик қонинг тўкилган жойда жонинг бор,
Меҳнат қилган ерда молинг бор.

Киши берса — кўримли,
Меҳнат берса — тўйимли.

Кишининг қўлидан ишини олсанг,
Оғзидан ошини оласан.

Кумушдек тер тўксанг,
Гавҳардек дур оларсан.

Кун қизиғи демагин,
Суягингни синдирмас.

Салқинни кўп кўзлама,
Салқин жонни тиндирмас.

Кўкдан эмас, ердан топасан.

Кўклам — меҳнат билан кўркам.

Кўнглингни бирга бер,
Кучингни ерга бер.

Кўринган тоғнинг йироғи йўқ.

Кўчатни ўтқазмасанг — кўкармас,
Мақсадни истамасанг — топилмас.

Мард йигитнинг лаби ёғлик,
Дангасанинг боши қонлик.

Марднинг марди майдонда синалар,
Йигитнинг йигити — меҳнатда.

Машаққациз бахт келмас,
Меҳнациз тахт келмас.

Меҳнат бахт келтирар.

Меҳнат билан ер кўкарар,
Дуо билан — эл.

Меҳнат ва ўқиш — оға-ини.

Меҳнат ерда қолмас,
Олтин — йўлда.

Меҳнат кишини боқар,
Ялқовлик ўтга ёқар.

Меҳнат, меҳнатнинг таги — роҳат.

Меҳнат — роҳатнинг пойдевори.

Меҳнат товоқ тўлдирар,
Миннат тоқ куйдирар.

Меҳнат шуҳрат келтирар,
Ялқовлик — лаънат.

Меҳнат этсанг эринмай,
Тўяр қорнинг тиланмай.

Меҳнат — эътибор гарови.

Меҳнат қанча оғир бўлса,
Кети шунча ширин бўлар.

Меҳнат қилган мой ошар.

Меҳнат қилдинг, хўп қилдинг,
Миннат қилдинг, йўқ қилдинг.

Меҳнат қилиб топганинг,
Қанду асал тотганинг.

Меҳнат қилмай роҳат кўрмас,
Уруғ сепмай экин ўрмас.

Меҳнат қилсанг, кўксинг тоғ,
Ҳурмат қилсанг, дилинг боғ.

Меҳнат қилсанг, яшарсан,
Катта-катта ошарсан.

Меҳнат қилсанг қарам бўлмайсан.

Меҳнат қилсанг қирга,
Қарам бўлмассан қўлга.

Меҳнат ҳам эгиз-эгиз,
Давлат ҳам эгиз-эгиз.

Меҳнатда синалган элда азиз.

Меҳнатли нон — шакар,
Меҳнациз нон — заҳар.

Меҳнатли ош ош бўлар,
Меҳнациз ош — тош.

Меҳнатнинг кўзини топган
Бойликнинг ўзини топар.

Меҳнатнинг нони — мазали,
Ўғрининг урари — азали.

Меҳнатнинг нони — ширин,
Ялқовнинг жони — ширин.

Меҳнациз билак — ўринсиз тилак.

Меҳнациз иш битмас,
Эринчоқнинг қўли етмас.

Меҳнациз роҳат бўлмас,
Савобсиз — жаннат.

Меҳнациз топилган мол ҳисобсиз кетар.

Меҳнациз турмуш — тузсиз ош.

Меҳнациз турмуш — ўғирлик.

Меҳнациз эт емайди, бит ейди.

Минг сўздан бир иш яхши.

Мингта чиройли сўздан,
Битта хунук иш яхши.

Мол боққанга битар.

Мол — боққанники,
Ер — экканники.

Мол боққаннинг бармоғидан мой томар.

Мол боққаннинг молига боқ,
Боқмаганнинг — ҳолига.

Мол семирса, ёғ бўлар,
Ер семирса, боғ бўлар.

Нон емоқчи бўлсанг,
Ўтин ташишдан эринма.

Нонни меҳнат топган,
Меҳнатни нон топган.

Обрў топаман десанг, камтар бўл,
Қаримай десанг, меҳнат қил.

Обрўнинг онаси — меҳнат,
Отаси — саъйи ҳаракат.

Овни ё кўринмаган отар,
Ё — эринмаган.

Одам — гавҳар, қўли — гул.

Одам ишдан чиқмайди,
Одамдан иш чиқади.

Одам қўли чўлни бўстон қилар.

Одамни пўстин эмас, иш қиздирар.

Одамнинг қўли — гул.

Одамнинг ҳусни — меҳнатда.

Оёғинг тап-тап этмаса,
Оғзинг шап-шап этмайди.

Оз есанг, кўп яшайсан,
Меҳнат қилсанг, кўп ошайсан.

Олай десанг мўл ҳосил,
Меҳр қўйиб меҳнат қил.

Олтин ўтда билинар,
Одам — меҳнатда.

Олтмишингда олма эксанг,
Етмишингда емишин ерсан.

От оёғидан топар,
Одам — қўлидан.

Ота бойлиги еига сингар,
Меҳнат бойлиги — элга.

Оқ туя чўкмас, кўк туя турмас.

Оқ қўл — ош эгаси,
Куч қўл — иш эгаси.

Подачи қизининг ғайрати
Пода қайтганда келар.

Пул йўқ деб қайғурма,
Иш йўқ деб қайғур.

Роҳатнинг онаси — меҳнат.

Сен ишни қувсанг,
Нон сени қувар.

Сепган хирмон қилур,
Сепмаган — армон.

Совут кийиб маърака*да жон берган,
Кетмон уриб кеча-кундуз нон берган.

Сўзига боқма, ишига боқ.

Сўзинг кумуш бўлса,
Ишинг — олтин.

Тек турмаган тўқ турар.

Терга ботган заига ботар.

Терлаб ишласанг, тўйиб ейсан.

Тиндим тунда, тинмадим кундузи,
Бўлди қўй телпагим қундузи.

Тинмас кампир оёғи
Ойдинда чарс йигирар.

Тиришган ер устида яшар,
Тиришмаган — ер остида.

Тиришган оч қолмас.

Тиришган тоғдан ошар,
Тер тўккан бахтли яшар.

Тиришган — эр,
Тиришмаган — қора ер.

Тиришқоқнинг тешаси
Тошга чега қоқар.

Тиришқоқнинг тери чиққунча,
Ишёқмаснинг жони чиқар.

Товуқ ҳам тирмалаб тўйинар.

Тортишмаган топмайди.

Тусига қарама, ишига қара.

Тўкилган — теринг, ишлаган — еринг.

Тўкилса манглай теринг,
Унумли бўлар еринг.

Тўрт хотин бир бўлса,
Касби — ўлан айтиш.

Уйқу — ғафлат, меҳнат — роҳат.

Уринган иш ўринсиз қолмас.

Ухлаган уйқу олар,
Ухламаган — йилқи.

Хазина ғойибдан эмас, меҳнатдан.

Харакаш эшак йўлга ярамас.

Хотин-қизнинг ишини товуқ чўқиб битиролмас.

Чарх йигирсам пул бўлар,
Бошим даста гул бўлар.

Яхши-яхши йигитлар,
Эшигимга қуи бўлар.

Чўпчак деган чўп бўлар,
Тераверсанг, кўп бўлар.

Элнинг кўрки — эр билан,
Эрнинг кўрки — тер билан.

Эмгак этсанг, эмарсан.

Эр — ишлаган ерда азиз.

Эр йигит номи билан,
Меҳнатда шони билан.

Эр хизматдан топар.

Эрнинг ғайрати тоғни қўзғатар.

Юрти бойнинг ўзи бой,
Меҳнат қилганнинг қўли мой.

Ютуқнинг каҳти — меҳнат.

Абжир бўлса ўғлонинг,
Чўлдан дон терар.

Яхши бўлсанг келинчак,
Бўла кўрма эринчак.

Қазийберсанг, тоғ ҳам қулар.

Қарасанг — боғман,
Қарамасанг — доғман.

Қарасанг, қанд ерсан,
Қарамасанг, панд ерсан.

Қизил юзни сарғайтма,
Азиз қўлни қавартир.

Қимирлаган қир ошар,
Тиғизлаган тоғ ошар.

Қозон ўтдан, одам ҳаракатдан қизир.

Қорнинг тўйса, кекирма,
Бекор юриб, бўкирма.

Қулдай бўлиб ишласанг,
Бойдай бўлиб яшарсан.

Қулдек ишла,
Бекдек тишла.

Қуш қаноти билан тирик,
Одам — меҳнати билан.

Ғайрат этган тоғни кесар,
Ғайрат темир арқонни узар.

Ғайратлидан илон қочиб қутулмас.

Ғайратлидан қуён қочиб қутулмас.

Ғайратлининг юраги қайнар.
Ғайрацизнинг юраги ўйнар.

Ғайрациз билак — ўринсиз тилак.

Ҳамма нарсанинг отаси — меҳнат.

Ҳар кунги ваъдабозликдан,
Бир кунги жонбозлик яхши.

Ҳаракатинг — соғлигинг,
Меҳнатинг — бойлигинг.

Ҳиммат — элнинг таянчи,
Меҳнат — роҳат қувончи.

Ҳурмат қилсанг, ҳурмат кўрасан,
Меҳнат қилсанг, даврон сурасан.

Ҳурматинг — савлатинг,
Меҳнатинг — давлатинг.

Если вам понравилась статья, поделитесь ею с друзьями в социальных сетях.
Sirlar.uz